Web Sitemizi Beğendinizmi
NAN
NAN
NAN
Oy kullandığınız için teşekkürler.
Web Sitemizi Beğendinizmi
Toplam 0 Oy Kullanıldı
Cuma, 03 Nisan 2020
.
Muş
.
Varto Tarihi

 

Varto
Varto adının Urartulardan geldiği binmektedir. Bu da İlçenin Urartular döneminden bu yana var olduğunu göstermektedir. Varto zaman, zaman işgallere uğramıştır. En son kurtuluş savaşı ile birlikte Varto İlçesi Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisine alınmıştır. İlçe köklü bir geçmişe sahip İlçeye 1840 yılından itibaren Kaymakam ataması yapıldığı tarihi kaynaklardan anlaşılmaktadır. Buda 1840 yılından itibaren Varto ilçesinin ilçe statüsünde olduğunu ispatlamaktadır

Coğrafi Durumu
Muş İlinin kuzeyinde yer alan Varto İlçesi , doğusunda Bulanık İlçesi, kuzeyinde Tekman ve Hınıs İlçeleri ile batıda Solhan ve Karlıova. İlçeleri ile çevrilidir. Yüzölçümü 1418 Km2’dir. Rakımı ise 1.650'dür. Bingöl dağlarının eteğinde uzanan ovamsı bir düzlüğe kurulmuştur. İklim yapısı tipik karasal iklimine sahiptir. Yazları kurak ve sıcak kışları ise soğuk ve kar yağışlı geçmektedir. Bingöl, Şerafettin ve Hanşeref dağları olmak üzere üç büyük dağ ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır. Hanşeref dağları üzerinde hamurpet adıyla krater göl bulunmaktadır. Hamurpet büyük ve küçük olmak üzere iki gölden müteşekkildir. İlçede seferek çayı, bingöl çayı ve koşkar suyu adı altında üç önemli akarsu mevcuttur. İlçe de 7 mahalle, 93 köy ve 50 mezra bulunmaktadır.

Varto, güneyden Şerafettin Dağları, doğudan Hanşeref Dağları, kuzeyden ise Bingöl Dağları ile çevrili bir bölgede kurulmuştur. 1923 yılına kadar bölge Gımgım adıyla anılmaktaydı. Gımgım adıyla anılan bölge 1840 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından ilk defa kaymakam ataması yapılarak ilçe statüsü kazanmıştır. 1923 yılında TBMM tarafından bölgeye Varto adı verilmiştir ve bölge ilçe statüsünü korumuştur. 1929 yılında da Varto Belediyesi kurulmuştur. 1946 yılında 5.7 şiddetinde meydana gelen depremde can kaybı 839 ve 1966 yılında 6.9 şiddetinde meydana gelen depremde ise 2394 can kaybının olduğu bu nedenle Varto büyük nüfus kaybına uğramıştır. Özellikle 1966 depremi sonucunda yurt dışına (Almanya Ülkesine) göç eden halk daha sonra Varto’nun ekonomik alanda ilerlemesini sağlamıştır.  Muş iline bağlı olan Varto nüfus yoğunluğu bakımından ilin 4. büyük ilçesidir. Varto güneyden Muş il merkezi, doğudan Bulanık, kuzeyden Tekman ile Hınıs, batıdan ise Solhan ile Karlıova ilçeleri ile çevrilidir. 1418 km²  yüzölçümü ile Muş il alanının yüzde 17,3’ünü kaplamakla birlikte, 1650m rakıma sahiptir ve Muş ilinin en yüksek bölümünü oluşturur.  Çevresinde bulunan birçok il ve ilçeye göre kültürel ve sosyal anlamda gözle görülür ilerleme kaydetmiştir. %89,3 Ortaöğretimde okullaşma oranı ve %84 ortaöğretimde kız öğrencilerin okullaşma oranı ile ülke ortalamasının üstündedir.  
 
İklim: Varto ilçesinde sert kara iklimi hüküm sürer. Sıcaklık -29°C ile +37°C arasında seyreder. Senenin 120 gününde sıcaklık +30°C’nin üzerinde, 120 gün O°C’nin altında olur. Kışın fazla kar yağar. Senelik yağış miktarı 350 mmᵌ ile 1000 mmᵌ  arasındadır. Kışlar çok soğuk ve uzun, yazlar kısa, sıcak ve kurak geçer.
Bitki örtüsü:İlçenin bitki örtüsünün çoğunluğunu çayırlar teşkil etmektedir.  İlkbahar mevsiminde yer yeryeşillikler oluşur ve yaz mevsimisonuna  kadar devam eder. Ancaksürekli bitkiler yok denecek kadar azdır.
Akarsular :Bingöl Dağları’nın Koşkar Tepesi civarından doğup, ilçe merkezinin   batısında akan Koşkarsuyu Bingöl Dağlarından doğan Bingöl   Çayı    ilçenin doğusunda    akan   Sönmez Çayı veHamurpet Gölünden doğan HamurpetÇayı İlçenin önemli akarsularıdır. Busular İlçe merkezinin15 km güneybatısındabirleşerek Murat Nehrine dökülürler. Bingöl Dağlarından doğan Seferek Çayı Varto İlçesini geçerek Hınıs İlçesinin içlerine doğru akar ve Aras Nehrine dökülür. 
Nüfus Durumu:   
2015 verilerine göre ilçenin toplam nüfusu 31.187’dır. Toplam nüfusun %50,6’sını (15768)  erkekler ,  %49,4’ünü (15419) kadınlar oluşturmaktadır.

İdari Yapı
İlçede Varto Belediyesi adıyla bir adet Belediye mevcuttur. 7 mahalle 93 köy olmak üzere toplam 100 yerleşim yeri bulunmaktadır.

Sosyal Durum
İlçe 1966 yılında geçirdiği deprem afeti sonucunda konut yönünden büyük bir tahribata uğramıştır. İlçe Merkezi ve köylerde mevcut konutlar tamamen yıkılmış ve kullanılamaz bir duruma gelmiştir. Ancak Bayındırlık Bakanlığı bu konuda büyük bir çaba göstermiş ve halkın konut ihtiyacını önemli ölçüde gidermiş olmasına rağmen konut sorunu halende güncelliğini koruyan ve halledilmesi gereken önemli bir sorun olarak devam etmektedir. İlçe Merkezinde; 461 adet hak sahibi tespit edilmiş ve bu ailelerden hiçbirinin haksahipliği iptal edilmeyerek 461 olarak kabul edilmiştir. Bu hak sahibi ailelerden 245 aileye kendi tapulu mülkiyetlerinde 113 aileye hamur saha diye adlandırılan yerde ve 103 aileye de Hürriyet mahallesinde konutları yapılarak teslim edilmiş ve tapuları verilmiştir.İlçeye bağlı köylerde ise 4.855 adet hak sahibi aile tespit edilmiştir. Bunlardan 914’ünün hak sahipliği iptal edilmiştir.Hak sahipliği iptal edilen 914 aileden geri-ye kalan 3941 ailenin 3.211’ine 1998 yılı sonu itibariyle konutları yapılarak teslim edilmiştir. Geri kalan 730 adet konutun yapımı ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca değerlendirmeye alınmıştır. İlçemiz Merkezi ve köylerinde yaşayan halkın büyük bir bölümü hayvancılıkla ve ondan sağladığı gelirler ile geçim ve yaşantısını sürdürmektedir. Sosyal yaşam ve ilişkilerde söz konusu olan yeniliklere kolayca uyum sağlamaktadır. İlçemizde iş ve çalışma hayatını etkileyebilecek işyerleri bulunmadığından yaz aylarında hayvansal ürünleri değerlendiren ve İlçe Merkezinde kurulu olan bir adet kaşar peyniri üreten küçük tip mandıra mevcuttur. Yurt dışında çalışan büyük ölçüdeki işçi potansiyeline rağmen İlçede klasik konut tipleri ve işyerleri dışında konut ve işyeri bulunmamaktadır.

Eğitim ve Kültür
İlçemizde eğitim hizmetleri İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün organizatörlüğünde ; 1 Adet Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü, 3 Adet Ortaöğretim Okulu (Varto Lisesi, Endüstri Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Lisesi), 2 Adet Yatılı İlköğretim Bölge Okulu ve 77 adet İlköğretim Okulu ile yürütülmektedir. Bu okullarda 226'ı sınıf öğretmeni ve 90'ı branş öğret-meni olmak üzere toplam 316 öğretmen ile eğitim öğretim hizmetleri yürütülmektedir. İlçemiz Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü bünyesinde 8 adet makine nakışı, 7 adet giyim, 6 adet halı dokuma, 1 adet trikotaj, 2 adet halk oyunları, 8 adet ÖSS ve 29 adet DPY ve Anadolu Fen Liseleri kursu olmak üzere toplam 61 adet kurs açılmıştır. Bu kurslara toplam 1 539 öğrenci kayıt yaptırmıştır. İlçemizde ayrıca 2 adet sürücü kursu mevcuttur. İlçemizde eğitim öğretim oranı %93'dür. İlköğretim Okulu bitirenlerin nüfusa oranı %45, Lise mezunlarının %33 ve Yüksek Okul mezunlarının ise %15'dir.

Ekonomi
Varto İlçesi hayvancılığa dayalı ekonomik bir yapıya sahiptir. Genelde sürü hayvancılığı yapılmaktadır. İlçemizde 16 000 büyükbaş, 547 000 küçükbaş hayvan mevcudu bulunmaktadır. Ayrıca büyük çapta gezginci arıcılık yapılmaktadır. 5 700 - 6 000 civarında arı kovanı vardır. Bunun da ilçe ekonomisine katkısı çok büyüktür. Biri ilçe merkezinde biri Tuzlu Köyü Ozankent Mezrasında olmak üzere 2 adet alabalık üretim tesisi vardır. Bu iki tesisin yıllık ortalama üretim kapasitesi 12 ton dolaylarındadır. Çevre il ve ilçelerden ilçeye insan akımını sağlayarak ekonomiye girdi temin etmektedir. Tarım alanında yem bitkileri ekimi ve meyve yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ancak bu işle iştigal eden aileler kendi ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Ticari bir üretim yoktur.

Ulaşım
İlçenin Muş’a uzaklığı 60 km. dir. Yılın her mevsiminde ulaşım kolaylıkla sağlanmaktadır. İlçenin toplam 469 km lik köy yolu ağının 8 km’ si asfalt 461 km’ si ise stabilizedir. İlçeye bağlı 93 köy ile ulaşım dört mevsim kolaylıkla sağlanmaktadır. İlçemiz Belediyesince yapılan çalışmalar sonucu kanalizasyon sorununun % 80'i tamamlanmıştır. Haberleşme (telefon) hizmetleri açısından İlçe Merkezinde sorun olmamasına rağmen zaman zaman köylerimizin haberleşme sorunu ortaya çıkmaktadır.